Chi tiết tin - Sở Công thương

Làng nghề nón lá Mỹ Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình

Tuy nhiên, không phải làng nghề nào ở tỉnh ta cũng nhận thấy điều đó, và cũng không ít làng nghề dù nhận thức được về vai trò và tầm quan trọng của thương hiệu trong việc nâng cao vị thế cạnh tranh của các sản phẩm, nhất là các sản phẩm làng nghề đặc trưng của địa phương nhưng do nhiều nguyên nhân nên vẫn chưa thể thực hiện được.

Thực trạng về phát triển thương hiệu làng nghề tại Quảng Bình

Quảng Bình hiện có 29 làng nghề, làng nghề truyền thống được UBND tỉnh công nhận và nhiều cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp (TTCN). Số làng nghề này thu hút trên 21.000 lao động tham gia sản xuất, góp phần nâng cao mức sống của người dân. Các làng nghề ở tỉnh Quảng Bình đã có từ lâu đời, sản phẩm tinh xảo và mang đậm nét văn hóa truyền thống của Việt Nam và của tỉnh Quảng Bình nhưng đa số đều tồn tại dưới dạng không thương hiệu. Tuy nhiên, không ít sản phẩm của làng nghề dù độc đáo và tốt nhưng vẫn trong tình trạng không thương hiệu, được bán với giá thấp và nếu được xuất khẩu thì lại được gắn dưới tên của thương hiệu khác. Điều này dẫn đến sự thua thiệt trong cạnh tranh, đặc biệt là trong nền kinh tế thị trường mở cửa và hội nhập như hiện nay. Nguyên nhân chính là do sự nhận thức chưa đầy đủ về thương hiệu, về vai trò và tầm quan trọng của thương hiệu trong việc nâng cao vị thế cạnh tranh của các sản phẩm làng nghề cũng như sự thiếu đầu tư về thời gian, tài chính, nhân lực cho việc xây dựng và phát triển thương hiệu. Nhiều làng nghề vẫn còn tư tưởng kinh doanh không cần thương hiệu, miễn là “nhanh, nhiều, tốt, rẻ” đã làm nhận thức về thương hiệu không đúng. Ngoài ra, do hoạt động trên phạm vi thị trường hẹp, chất lượng, mẫu mã của các sản phẩm còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng nên các thương hiệu sản phẩm làng nghề vẫn chưa được biết đến. Vì thế nhiều làng nghề trong tỉnh mặc dù xuất hiện khá lâu như: làng nghề đan lát Thọ Đơn, làng rượu Tuy Lộc… nhưng đến nay số người biết đến các sản phẩm của những làng nghề này còn hạn chế.

Mặt khác, xây dựng thương hiệu còn đòi hỏi phải có thời gian, khả năng về tài chính và nhân sự. Trong khi đó khả năng về tài chính của các làng nghề là có hạn. Với một doanh nghiệp “làng nghề”, “HTX làng nghề” có thể đầu tư một số tiền nhất định cho phát triển thương hiệu. Nhưng với các hộ sản xuất nhỏ lẻ thì điều này là không thể vì họ không có khả năng tài chính để đầu tư, nhất là các làng nghề mây tre đan, nón lá. Do đó, đa số chỉ tập trung vào khâu sản xuất sản phẩm nhằm tận dụng nguồn lao động rẻ, nông nhàn, chưa chú trọng đến các khâu có thể đem lại giá trị gia tăng cao như nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm, thiết kế mẫu mã, xây dựng thương hiệu.

Từ thực trạng trên, cần có những giải pháp phù hợp để góp phần thúc đẩy sự phát triển về thương hiệu làng nghề ở tỉnh ta, nhất là trong xu thế hội nhập và toàn cầu hoá, vấn đề bảo tồn các giá trị văn hoá bản sắc của mỗi địa phương, mỗi quốc gia dân tộc đang là một vấn đề thời sự, trong đó vấn đề làng nghề và nghề thủ công truyền thống đang trở thành điểm quan tâm không chỉ của ngành bảo tồn bảo tàng mà còn là của nhiều lĩnh vực khác.

Sản phẩm làng nghề tham gia Hội chợ triển lãm
“Nhịp cầu xúc tiến thương mại,đầu tư & du lịch Nghệ An”

Một số giải pháp phát triển thương hiệu làng nghề tại Quảng Bình

1. Hỗ trợ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu: Thành lập Hiệp hội làng nghề địa phương, có các giải pháp nhằm liên kết các hộ sản xuất trong làng nghề để xây dựng một nhãn hiệu chung cho cả làng nghề nhằm tạo sự thuận tiện trong việc đăng ký bảo hộ thương hiệu. Xử lý nghiêm những hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, quyền sở hữu thương hiệu; có chính sách bảo vệ hình ảnh, sản phẩm hàng hóa của làng nghề Quảng Bình thông qua nhãn hiệu sản phẩm.

2. Hoàn thiện các quy hoạch, định hướng phát triển làng nghề: Quy hoạch phát triển CN- TTCN, các cụm TTCN và NNNT; quy hoạch phát triển các vùng nguyên liệu; hình thành, phát triển một số ngành nghề mới, làng nghề mới nhất là địa phương có ít làng nghề, từ đó nhân rộng phong trào “mỗi làng, một nghề”.

3. Tăng cường công tác đào tạo nghề, bồi dưỡng kiến thức: Nâng cao nhận thức cho làng nghề, các hộ kinh doanh về xây dựng thương hiệu là một trong những mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển thương hiệu cho các sản phẩm làng nghề.Đào tạo nghề, kiến thức kinh doanh, kiến thức về xây dựng thương hiệu cho người lao động và chủ hộ. 

Khuyến khích các tổ chức, hiệp hội, các doanh nghiệp, các cán bộ khoa học kỹ thuật, các nhà khoa học, các nhà quản lý và các nghệ nhân tham gia phổ cập kiến thức, đào tạo nghề, truyền nghề cho người lao động ở các làng nghề. Có chính sách tôn vinh, ưu đãi, trọng dụng các nghệ nhân, khuyến khích họ truyền nghề và dạy nghề cho lớp trẻ.

4. Hỗ trợ các làng nghề xây dựng chiến lược phát triển thương hiệu sản phẩm:

Hỗ trợ phát triển website, quảng bá trên Sàn giao dịch thương mại điện tử Quảng Bình... đồng thời quảng bá sản phẩm làng nghề trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Hỗ trợ chi phí và tư vấn các làng nghề xây dựng tiêu chuẩn quản lý chất lượng theo ISO, đẩy mạnh áp dụng khoa học công nghệ để sản phẩm có tính hội nhập.

Hỗ trợ kinh phí cho các làng nghề, cơ sở sản xuất trong việc thuê và trang bị cho các gian hàng trong các đợt triển lãm.

Bên cạnh đó, thống nhất đặt tên nhãn hiệu cho các làng nghề, thiết kế logo, đăng ký nhãn hiệu độc quyền, tư vấn việc xây dựng và quản lý nhãn hiệu, xây dựng quy định sử dụng nhãn hiệu và thiết lập tiêu chuẩn quản lý chất lượng.

Sản phẩm làng nghề tham gia Hội chợ thương mại biên giới- hợp tác
phát triển hành lang kinh tế Đông Tây” Kon Tum

5. Hỗ trợ thị trường: Hỗ trợ phát triển các vùng nguyên liệu cho các làng nghề, khuyến khích thành lập các doanh nghiệp đầu mối để cung cấp nguyên liệu và tiêu thụ sản phẩm. Hỗ trợ quảng bá thương hiệu, tham gia các hội chợ triển lãm để mở rộng thị trường. Duy trì, củng cố các thị trường truyền thống. Giúp đỡ các làng nghề trong việc hình thành kênh tiêu thụ dưới hình thức đặt hàng, thu mua, bao tiêu sản phẩm; xây dựng mạng lưới các đại lý, các nhà phân phối tiêu thụ sản phẩm làng nghề trên địa bàn tỉnh. Phát triển làng nghề cần gắn với phát triển du lịch.

6. Hỗ trợ về vốn: Khuyến khích cho vay ưu đãi, hỗ trợ lãi suất với những hộ, những cơ sở sản xuất kinh doanh những ngành nghề có tiềm năng thế mạnh, có xu hướng phát triển tốt, đặc biệt là những ngành nghề thu hút nhiều lao động, có thị trường xuất khẩu và hiện nay đang thiếu vốn. Hỗ trợ vốn cho những cơ sở đang cần vốn để đổi mới trang thiết bị, công nghệ sản xuất nhằm nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường. Huy động nguồn vốn trong dân, lồng ghép các nguồn vốn của các chương trình dự án khác trên địa bàn, kêu gọi thu hút đầu tư vào các ngành nghề truyền thống.

Thương hiệu có vai trò quan trọng trong việc nâng cao lợi thế cạnh tranh của các sản phẩm làng nghề trên thị trường. Trong những năm qua, tỉnh Quảng Bình đã có nhiều hoạt động hỗ trợ các làng nghề trong việc xây dựng và phát triển thương hiệu như đào tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ về vốn, hỗ trợ trong hoạt động xúc tiến… Tuy nhiên, vẫn cần có những giải pháp hỗ trợ làng nghề trong xây dựng thương hiệu như: xây dựng nhận thức về thương hiệu, vai trò của thương hiệu, xây dựng thương hiệu, tiếp đến là các chính sách quy hoạch làng nghề; chính sách hỗ trợ trong đăng ký bảo hộ thương hiệu, xúc tiến thương hiệu, hỗ trợ xây dựng và phát triển thị trường, xây dựng nguồn vốn cho phát triển thương hiệu. Hy vọng rằng, trong tương lai không xa, sản phẩm đặc trưng của các làng nghề tại Quảng Bình sẽ luôn được bảo tồn và ngày càng phát triển với thương hiệu riêng của mình.

TH: Thu Hiền - TTKC