Chi tiết tin - Sở Công thương

 1. Xây dựng và thông qua Luật Cạnh tranh.

Trước yêu cầu từ thực tiễn, ngày 03/12/2001, Quốc hội đã thông qua Luật Cạnh tranh. Theo đó, tại tại khoản 11 Điều 3 Luật Cạnh tranh, lần đầu tiên thuật ngữ “bán hàng đa cấp” được ghi nhận trong hệ thống pháp luật Việt Nam, đồng thời Luật cũng đưa ra các hành vi bán hàng đa cấp bất chính nghiêm cấm các doanh nghiệp thực hiện. Mặc dù là văn bản quy phạm pháp luật đầu tiên và cao nhất điều chỉnh đối với hoạt động bán hàng đa cấp nhưng Luật Cạnh tranh lúc đó chưa đưa ra cơ chế quản lý đối với hoạt động này.

2. Ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành Luật (Nghị định, Thông tư)

Nghị định 110/2005/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 24/8/2005 đã thiết lập một cơ chế quản lý đối với hoạt động bán hàng đa cấp từ trung ương đến địa phương. Theo đó, doanh nghiệp muốn tổ chức bán hàng đa cấp phải thực hiện đăng ký với Sở Công Thương để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp. Đồng thời, nhằm siết chặt và đảm bảo hiệu quả của cơ chế quản lý, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định 120/2005/NĐ-CP ngày 30/9/2005 quy định chế tài xử lý đối với hành vi bán hàng đa cấp bất chính với mức tiền phạt cao nhất là 100 triệu đồng. Các thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động bán hàng đa cấp và các vấn đề cụ thể chưa được quy định tại Luật Cạnh tranh và các Nghị định nêu trên được quy định cụ thể tại Thông tư số 19/2005/TT-BTM và Thông tư số 35/2011/TT-BCT.

Năm 2014, trước thực trạng nhiều đối tượng lợi dụng những bất cập, kẽ hở của các văn bản pháp luật quản lý hoạt động bán hàng đa cấp để thực hiện các hành vi bán hàng đa cấp biến tướng, lừa đảo người dân; Chính phủ đã ban hành các văn bản pháp luật mới thay thế cho hệ thống văn bản cũ để tăng cường hiệu quả quản lý hoạt động bán hàng đa cấp. Cụ thể:

Ban hành Nghị định số 42/2014/NĐ-CP ngày 14/5/2014 về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp (thay thế cho Nghị định 110/2005/NĐ-CP); Nghị định 71/2014/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Cạnh tranh về xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực cạnh tranh (thay thế Nghị định số 120/2005/NĐ-CP); Thông tư 24/2014/TT-BCT về các quy trình, thủ tục hành chính trong hoạt động bán hàng đa cấp ( thay thế cho các quy định tại Thông tư 19/2005/TT-BTM và 35/2011/TT-BCT).

3. Cập nhật rà soát sửa đổi các Nghị định, Thông tư nhằm quản lý và nâng cao tính minh bạch của hoạt động bán hàng đa cấp.

Năm 2018, các văn bản pháp luật quản lý hoạt động bán hàng đa cấp tại Việt Nam lại một lần nữa được Bộ Công Thương đề xuất điều chỉnh nhằm thắt chặt quản lý hơn nữa đối với hoạt động bán hàng đặc thù và diễn biến ngày càng phức tạp này. Cụ thể: Ban hành Nghị định số 40/2018/NĐ-CP quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp (thay thế Nghị định 42/2014/NĐ-CP về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp); nghị định 141/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định xử lý vi phạm pháp luật trong hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp; Nghị định 98/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

4. Đẩy mạnh các hoạt động thực thi pháp luật nhằm chấn chỉnh hoạt động bán hàng đa cấp.

Song song với các nỗ lực thắt chặt quản lý thông qua công cụ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, nhiều biện pháp quản lý khác cũng được Bộ Công Thương thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp, một số biện pháp như: kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; thực hiện tuyên truyền, phổ biến pháp luật; giải quyết khiếu nại liên quan tới hoạt động bán hàng đa cấp; phối hợp với các cơ quan khác trong quản lý hoạt động bán hàng đa cấp.

Ngày 25/5/2018, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ký quyết định số 1822/QĐ-BCT ban hành Đề án nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trong hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp với các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể để các cơ quan từ Trung ương đến địa phương thống nhất triển khai thực hiện từ trung ương đến địa phương; từ đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động bán hàng đa cấp.

Ngày 05/11/2020, Bộ Công Thương tiếp tục ban hành Quyết định số 2837/QĐ-BCT về việc ban hành Đề án nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trong hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp giai đoạn từ năm 2021 tới năm 2025. Theo đó, Đề án nêu rõ đề án đã quy định cụ thể các nhiệm vụ trọng tâm của cơ quan quản lý nhà nước cấp trung ương và địa phương nhằm tăng cường sự phối hợp tích cực và đồng bộ của các cơ quan quản lý nhà nước các cấp: từ cấp Trung ương tới cấp tỉnh, thành phố; từ cấp tỉnh, thành phố tới các cấp quận, huyện, thị xã và các cấp đơn vị hành chính thấp hơn; Nâng cao toàn diện hiệu quả quản lý nhà nước, đảm bảo môi trường hoạt động cho các doanh nghiệp kinh doanh đa cấp hợp pháp, đồng thời ngăn ngừa và hạn chế tối đa các vi phạm, biểu hiện tiêu cực, các thiệt hại của người dân trước các hoạt động kinh doanh đa cấp trái phép.

TH: Thu Hiền QLTM