Chi tiết tin - Sở Công thương

Bên cạnh sự đa dạng của các siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tự chọn… thì hệ thống chợ truyền thống trên địa bàn Quảng Bình có một vai trò hết sức quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội. Sự phát triển của hệ thống chợ góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và thương mại, dịch vụ phát triển, từng bước làm thay đổi bộ mặt nông thôn, góp phần tích cực trong thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, các Phiên chợ đưa hàng Việt về nông thôn. Và chợ truyền thống ngoài phục vụ nhu cầu sinh hoạt của nhân dân còn là nơi giao lưu văn hoá của các dân tộc, các vùng miền của tỉnh…

Tính đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh có tổng số 161 chợ hiện đang hoạt động; trong đó có 134 chợ thuộc khu vực nông thôn, chiếm 83% (gồm 25 chợ hạng II và 109 chợ hạng III). Về quy mô, cơ sở vật chất, kiến trúc công trình: có 46 chợ kiên cố, 25 chợ bán kiến cố còn lại 63 chợ cóc, chợ tạm. Việc hình thành chợ tương đối đồng đều ở các vùng tạo điều kiện từng bước rút ngắn khoảng cách đời sống, kinh tế xã hội giữa thành thị và nông thôn, giữa đông bằng với vùng núi, vùng sâu, vùng xa, phù hợp với đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước.

Hiện nay trên địa bàn tỉnh Quảng Bình việc quản lý chợ được thực hiện theo các mô hình: Ban quản lý chợ hoặc Ban quản lý các công trình công cộng, đây là các đơn vị sự nghiệp do UBND các huyện, thành phố, thị xã thành lập để quản lý các chợ hạng I, hạng II, chợ Trung tâm trên địa bàn. Và các Tổ quản lý chợ do UBND các xã, phường thị trấn thành lập để quản lý đối với các loại chợ còn lại. Hoạt động quản lý điều hành ở các chợ còn thiếu chặt chẽ, chưa thống nhất và hiệu quả không cao; chưa có sự chuyển đổi sang mô hình Doanh nghiệp hoặc Hợp tác xã quản lý chợ.

Những năm qua được sự hỗ trợ của Trung ương, cùng sự chỉ đạo tập trung của UBND tỉnh cùng quyết tâm huy động nguồn vốn xã hội hóa của các cấp, các ngành, các địa phương và doanh nghiệp cơ sở hạ tầng chợ của tỉnh Quảng Bình đã từng bước được đầu tư xây dựng, nâng cấp và cải tạo góp phần phục vụ tốt cho phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Công tác quản lý thị trường trên địa bàn đã được quan tâm chỉ đạo, với sự phối hợp hiệu quả giữa các ngành chức năng trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và kinh doanh trái phép. Đã góp phần thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa phát triển lành mạnh, đảm bảo lợi ích hợp pháp của người sản xuất và người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, hệ thống chợ còn những mặt hạn chế đó là cơ sở vật chất - kỹ thuật chợ còn yếu, hệ thống các công trình phụ trợ, vệ sinh an toàn thực phẩm và dịch vụ liên quan chưa đảm bảo. Có chợ đầu tư xây dựng nhưng hiệu quả thấp, hoặc không hoạt động do chưa phù hợp phong tục tập quán, không thuận lợi về giao thông... Kinh phí đầu tư xây dựng chợ còn nhiều bất cập, chủ yếu ngân sách địa phương (cấp tỉnh, huyện và xã), ngồn vốn xã hội hóa không đang kể; việc phân bổ vốn còn dàn trải, thiếu tập trung ảnh hưởng lớn đến tiến độ xây dựng… Một số chợ biên giới, chợ xã vùng cao, miền núi chưa đáp ứng tốt nhu cầu trao đổi mua bán của người dân, hoạt động thương mại kém sôi động… Công tác quản lý chợ còn hạn chế, cán bộ quản lý chợ vừa thiếu, lại yếu về chuyên môn; một số ban quản lý chưa phát huy được công tác quản lý điều hành hoạt động của chợ mà mới chỉ dừng lại ở việc thu phí, lệ phí…

Từ thực trạng trên, trong thời gian tới để để khắc phục những tồn tại trong việc phát triển và quản lý chợ hiện nay trên địa bàn tỉnh Quảng Bình cần có sự phối hợp của các cấp, các ngành, các địa phương và doanh nghiệp trong thực hiện đồng bộ các giải pháp, đó là:

Thứ nhất, tiếp tục rà soát điều chỉnh, bổ xung quy hoạch phát triển hạ tầng thương mại trong đó có mạng lưới chợ; có chính sách cụ thể khuyến khích ưu đãi và hỗ trợ vốn đầu tư phát triển chợ. Phát triển mạng lưới chợ trên cơ sở đầu tư cải tạo, nâng cấp các chợ hiện có. Đồng thời điều chỉnh một số chợ nhằm phù hợp với tình hình phát triển của địa phương, phong tục tập quán…Phát triển chợ theo hướng văn minh, hiện đại tạo điều kiện mua bán thuận tiện và là công trình mang ý nghĩa phúc lợi công cộng cho mọi tầng lớp dân cư đến chợ. Đồng thời đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi mô hình quản lý chợ cho các tổ chức doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư, quản lý, khai thác kinh doanh chợ theo lộ trình của của Chính phủ.

Thứ 2, đa dạng nguồn vốn đầu tư phát triển chợ, từng bước giao quyền tự chủ về tài chính cho các đơn vị quản lý chợ tự cân đối, tự hạch toán thu chi, tự chịu trách nhiệm về tài chính, gắn với hiệu quả hoạt động và quản lý theo pháp luật. Nhà nước chỉ hỗ trợ đầu tư đối với các chợ đầu mối, chợ vùng đặc biệt khó khăn, chợ biên giới; việc bố trí vốn cần bố trí tập trung, tránh dàn trải. Khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp chợ với phương châm xã hội hóa và tham gia quản lý chợ.

Thứ ba, tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn, kiến thức quản lý… cho đối ngũ cán bộ tại các ban quản lý chợ (các doanh nghiệp, tổ hợp tác …) để phục vụ tốt công tác quản lý phát triển chợ tại địa phương.

Thứ tư, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát tại chợ đặc biệt là các chợ đầu mối, chợ vùng trung tâm .. nhằn phát hiện và xử lý các vi phạm về kinh doanh hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, chưa niêm yết giá bán và bán theo giá niêm yết … đảm bảo kinh doanh tại chợ tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

TH: Đào Thị Nguyệt Thanh - QLTM